بودجه‌بندی مالی پروژه در شرایط تحریم و تسعیر نرخ ارز

مقدمه ای بر تامین کالا مطابق استاندراد PMBOK – بازرسی و تست – بخش سوم
شهریور ۱۲, ۱۳۹۵
تزریق نقدینگی
تزریق نقدینگی به سازمان‌های پروژه محور در شرایط اقتصادی کشور
تیر ۱۴, ۱۳۹۸
نمایش همه

بودجه‌بندی مالی پروژه در شرایط تحریم و تسعیر نرخ ارز

بودجه‌بندی مالی

مقدمه

بودجه‌بندی مالی پروژه های ساخت و ساز عمومی، درصد بالایی از بودجه را در بر می گیرد.

از این رو، تعیین بودجه پروژه ها بصورت عینی و واقعی، توجه خاص مأموران(متصدیان) را در تخصیص اثربخش بودجه‌بندی مالی می طلبد

شایان ذکر است نرخ ارز به واسطه این که رابط بین قیمت های خارجی و داخلی و همچنین ابزاری جهت توسعه صادرات و کاهش واردات به طور هم زمان می باش.

بنابراین تغییر این متغیر مهم اقتصادی می تواند اثرات وسیعی را بر سایر متغیرهای اقتصادی الخصوص بودجه‌بندی مالی بر جای گذارد و در مجموع کل اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
همچنین تسعیر نرخ ارز، متغیری کلیدی در اقتصاد و یکی از عوامل تأثیر گذار در بودجه¬بندی مالی هر کشور محسوب می شود.

با توجه به این که نرخ ارز حقیقی یکی از متغیرهای اصلی اقتصاد هر کشور به شمار می رود و میزان رقابت پذیری اقتصاد را در عرصه بین المللی تبیین می نماید، به منظور اجتناب از هرگونه نوسان در نرخ ارز حقیقی می بایست عوامل موثر بر آن مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد.

این مقاله با هدف مطالعه جنبه ای از بودجه بندی مالی در ایران، به بررسی تاثیر تورم و بودجه بندی مالی در شرکت های پذیرفته شده در کنترل و برنامه ریزی پروژه‌ها و اثر نوسانات اخیر ارزی روی برخی از متغیرهای کلان اقتصادی بررسی و توصیه‌های راهبردی در این خصوص می پردازد.

اساس و ارکان اصلی مدیریت یک پروژه چیست؟

در جواب این سؤال‌ها به‌طورقطع به‌یقین دو رکن و اساس و گام اصلی تعریف و تبیین می‌گردد:

  1. برنامه‌ریزی در ابتدای پروژه
  2. کنترل و پایش در طول پروژه

در اهمیت گام اول کافی است که تمامی عملیات و اقدامات در گام دوم بر اساس برنامه و Target (هدف) اولیه که همان گام یک است، محقق می‌گردد.

اما آیا همیشه این شرایط کافی خواهد بود!؟

حال که اهمیت برنامه‌ریزی نشان داده شد، بایستی بدانیم که یکی از مهم‌ترین عوامل در این گام بودجه‌بندی پروژه است.

پروژه‌ای را در نظر بگیرید که در سال ۱۳۹۶ تعریف ‌شده و گام اول ) برنامه‌ریزی و بودجه‌­بندی مالی) در همان سال تدوین و تثبیت‌شده است، به نظر شما در این وضعیت اقتصاد تورمی و تسعیر نرخ ارز و … چه موانع و معضلاتی در این بودجه­‌بندی مالی به وجود آمده است؟

بله – دقیقاً – مستند بودجه‌­بندی مالی ابتدایی پروژه منهدم شده است و استفاده از آن و به‌عبارت‌دیگر ملاک قرار دادن آن در این وضعیت بیشتر شبیه به شوخی می‌ماند، اما چه اتفاقی افتاده است؟!

عوامل مؤثر در بودجه‌بندی مالی پروژه

اقتصاد تورمی

قیمت سرفصل‌های هزینه را دو برابر و البته صحیح‌تر آن چند برابر کرده است؛قیمت متریال مصرفی و هزینه‌های مربوط به نیروی انسانی حتی اگر آن را با افزایش قانون مصوب تأمین اجتماعی در نظر بگیریم؛ به‌صورت غیرمعقول افزایش داشته و همین موضوع را در خصوص هزینه مربوط به ماشین‌آلات نیز خواهیم داشت.

بودجه بندی مالی پروژه

عوامل تاثیر گذار بر بودجه بندی مالی

 تسعیر نرخ ارز

قیمت بسته‌های کالای پروژه را تا حد زیادی افزایش داده و امکان ادامه پروژه‌هایی که قیمت قرارداد آن‌ها ریالی است را تقریباً غیرممکن کرده است.

تحریم‌ها

انتقال حجم بسیار زیادی از بسته‌های کالا به کشور را مانع شده است.

حال برای بودجه بندی مالی چه باید کرد؟ جواب این سؤال رابطه مستقیم با نرخ مرجع قرارداد شما دارد.

نرخ قرارداد

نرخ قرارداد ریالی

قضیه کاملاً شفاف است و نیاز به بودجه بندی مالی مجدد دارید.

بودجه بندی مالی پروژه

نرخ قرارداد

 نرخ قرارداد ارزی

وضعیت شما به‌مراتب بهتر از حالت اول خواهد بود ( اگرچه اثرگذاری آن مشهود و محسوس است).

خوشبختانه بخشنامه‌های متعدد از سوی سازمان‌های ذیربط ابلاغ‌شده است که کمک شایانی به ذینفعان پروژه در زمینه بودجه بندی مالی کرده است.( متعاقباً در مورد نحوه استفاده و کاربری آن‌ها در پروژه‌ها صحبت خواهیم کرد) اما متأسفانه به‌صورت کامل در برخی از پروژه کاربرد نخواهد داشت.

راه‌کار پیشنهادی

به‌صورت کلان و به ‌اصطلاح باید صورت مالی تغییرات در بودجه بندی مالی تدوین گردد.

بنابراین در گام نخست شما باید ذینفعان را در جریان مبالغ کلان تغییرات در بودجه بندی مالی قرار دهید؛سپس نسبت به تدوین اسناد مثبت اقدام نمایید.

این روش فارغ از دیدگاه بخشنامه‌های مربوطه بوده و فقط در راستای تحلیل وضعیت بودجه بندی مالی پروژه در ابتدا و در حال حاضر است.

در گام اول مقاطع زمانی زیر را در نظر بگیرید که شامل :

بودجه بندی مالی

مقاطع زمانی

  1. مقطع زمانی برگزاری مناقصه و اخذ استعلام
  2. مقطع زمانی پیشنهاد قیمت
  3. مقطع زمانی ابلاغ برنده شدن در مناقصه
  4. مقطع زمانی ابلاغ قرارداد
  5. مقطع زمانی دریافت پیش‌پرداخت و صورت‌وضعیت‌ها
  6. مقطع زمانی تهیه گزارش

لازم به ذکر است این مایلستون‌های زمانی یکتا نیستند؛ اما تقریباً در تمامی مراحل بودجه¬بندی مالی پروژه‌ها موجود هستند.

در گام دوم عوامل بحرانی زیر را در نظر بگیرید که شامل :

بودجه بندی پروژه

عوامل بحرانی و تغییرات آحادبها

  1. کارهای فولادی سنگین – قیمت ورق
  2. کارهای فولادی سبک – قیمت آرماتور
  3. کارهای بتنی – قیمت بتن با عیار بیشترین کاربرد
  4. عملیات پایپینگ – با جنس متریال غالب

… و کلیه عوامل مؤثر در پروژه که بیشترین کاربرد را دارند؛ به‌عبارت‌دیگر شاخص‌های اصلی هزینه در قرارداد را استخراج نماید.

در گام سوم به سراغ عوامل بیرونی تاثیر گذار در بودجه¬بندی مالی بروید که اغلب در تمامی پروژه ها تاثیر گذار است :

بودجه بندی پروژه

عوامل بیرونی تأثیرگذار در اغلب پروژه‌ها

  1. نرخ ارز مورد استفاده غالب
  2. نرخ تورم بر اساس استعلام مرکز آمار ایران و یا بانک مرکزی
  3. نرخ تطویل پروژه ( شاخص هزینه‌های سربار جذب نشده)

درنهایت اطلاعات در گام‌های دوم و سوم را در مقاطع زمانی گام اول وارد نمایید؛سپس از ورود اطلاعات به جدولی که طبق مطالب فوق تدوین کرده‌اید،انحراف و درصد انحراف را به دست آورید.

کمترین شاخص انحراف در جدول فوق،به پایین‌ترین سطح تغییرات در بودجه بندی مالی شناخته می‌شود.

با روش میانگین‌گیری انحراف،می‌توانید ذینفعان پروژه را در جریان شاخص حدودی تغییرات در بودجه بندی مالی پروژه قرار دهید.

نتیجه گیری

کمترین شاخص انحراف در جدول فوق، به پایین‌ترین سطح تغییرات در بودجه‌بندی مالی شناخته می‌شود.

با روش میانگین‌گیری انحراف، می‌توانید ذینفعان پروژه را در جریان شاخص حدودی تغییرات در بودجه‌بندی مالی پروژه قرار دهید.

دقت نمایید شما می‌بایست در ابتدا صورت مالی تغییرات و میزان حدودی انحراف در بودجه‌بندی را بدین روش محاسبه نمایید و سپس به مراحل تحلیل و محاسبات و جمع‌آوری اسناد بپردازید.

متأسفانه به‌واسطه وجود ابعاد بسیار بالا و مخرب عوامل گفته‌شده در پروژه‌ها نمی‌توان تمام جوانب را در قالب این مقاله گنجاند.

به‌عنوان‌مثال تغییرات در وندور، انصراف وندور و هزینه‌های سربار ناشی از آن در کمبود نقدینگی و هزینه‌های سربار ناشی از کاهش راندمان و افزایش قیمت نامتعارف بسته کالا و … همه و همه گوشه‌ای از این تأثیر‌های مخرب است.

1
دیدگاه بگذارید

avatar
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
تجهیزیار Recent comment authors
  Subscribe  
جدیدترین قدیمی ترین بیشترین رای
مطلع شدن از
تجهیزیار
میهمان

جالب بود ! سپاس از اطلاعات تان !

ثبت نام دوره رایگان
بیش از ۹۰ دقیقه مطلب آموزشی کاربردی
مدرسان
از ۳ مدرس متخصص بیاموزید
کاملاً عملی
درک فضای کار واقعی
ارائه راهکار
راهی برای خروج از فضای خشک تئوریکال و نظری
ثبت نام در دوره کارآموزی مجازی مدیر پروژه
فقط کافیست فرم زیر را کامل کنید
ثبت نام در دوره کارآموزی مجازی مدیر پروژه
فقط کافیست فرم زیر را کامل کنید
برای عضویت در خبرنامه، لطفا اطلاعات زیر را تکمیل نمایید
یا با زدن بر روی دکمه زیر به کانال تلگرام ما بپیوندید
عضویت در کانال تلگرام
تایید ایمیل
کاربر گرامی هم اکنون ایمیلی برای شما ارسال می گردد. لطفا جهت تکمیل فرآیند عضویت، آن را تایید کنید.
برای دانلود کافی است نام و ایمیل خود را وارد نمایید:
ارسال لینک دانلود
کاربر گرامی! هم اکنون ایمیلی برای شما ارسال گردید. لطفا جهت دانلود فایل مزبور، به آدرس ایمیل خود مراجعه نمایید.
در بخش مقالات مطالب مفیدی قرار دارد. پیشنهاد می کنم به آنجا هم مراجعه نمایید.
برای دانلود فایل
فقط کافیست فرم زیر را کامل کنید
صفحه
خوب است بدانید این مقاله هم در سایت منتشر شده:
کافی است دکمه «انتقال به صفحه» را بزنید.
دوره رایگان کارآموزی مجازی مدیر پروژه
اگر میخواهید از فضای خشک دانشگاهی فاصله بگیرید و دنیای واقعی یک مهندس در محیط کار را تجربه کنید، کافیست نام و ایمیل خود را وارد کنید